İstanbul'da bazı apartmanlar, bir adres olmanın ötesine geçerek bütün bir sokağın, hatta bir semtin pusulasına dönüşür. Ekselsiyor Apartmanı, Gümüşsuyu ile Ayaspaşa'nın iç içe geçtiği yamaçlarda bu ayrıcalığı taşıyan ender yapılardan biridir. Sokağa yokuştan indiğinizde tam karşınıza çıkan cephesi, çevredeki binaların bile onun sağı, solu ya da yanı olarak tarif edilmesine yol açacak kadar güçlü bir varlık sergiler. Ekselsiyor'u konuşulur kılan yalnızca mimarisi değildir. Cumhuriyet'in kurucu kadrosundan isimlerin, diplomatların, hukukçuların ve sanatçıların yolu bu apartmandan geçmiş, Boğaz'a bakan uzun balkonlar Türkiye'nin yakın tarihine sessizce tanıklık etmiştir. Ekselsiyor Apartmanı, İstanbul'un Beyoğlu ilçesinde, Gümüşsuyu semtinde, Ömer Avni Mahallesi'ndeki Hacı İzzet Paşa Sokağı'nda, Dolmabahçe Sarayı'na ve Kabataş'a yukarıdan bakan bir konumda yer alır.

Beyoğlu portföylerimiz için tıklayınız.

Ekselsiyor Apartmanı'nın Tarihçesi: Ayas Paşa'nın Korulukları ve Ayaspaşa Yamaçları

Ekselsiyor Apartmanı'nın yükseldiği yamaçların hikâyesi 16. yüzyıla, Kanuni Sultan Süleyman'ın sadrazamlarından Ayas Mehmed Paşa'ya uzanır. Semt adını bu devlet adamından alır. Paşa'nın burada, havuzlu bir bahçe içinde konağı bulunduğu bilinir. İlk Osmanlı kayıtları bölgenin sık bir koruluk olduğunu gösterir ve arazinin büyük bölümü 1526'da kurulan Ayas Paşa Vakfı'na aittir.

17.yüzyıldan itibaren Taksim'den Dolmabahçe'ye doğru inen geniş bir alan mezarlık dokusuna dönüştü. Seyyahların gravürlerine konu olan bu büyük mezarlık, I. Dünya Savaşı öncesinde bakımsız kaldı ve 1933'te resmen kaldırıldı. Gümüşsuyu ile Ayaspaşa ancak 19. yüzyılın sonu ile 20. yüzyılın başında bugünkü kimliğini kazanmaya başladı. Taksim'den Dolmabahçe'ye inen yol, İstanbul'un ilk modern apartmanlarının sıralandığı bir hatta dönüştü. Ekselsiyor Apartmanı da bu ilk apartman kuşağının Ayaspaşa'daki en seçkin temsilcilerinden biri olarak kaydedilir.

Perikles Fotiadis ve İlk İnşa: 1920'lerin Başı

Ekselsiyor Apartmanı'nın mimarı, Yedikuleli Rum mimar Perikles Fotiadis'tir. Fotiadis, Heybeliada Ruhban Okulu, Beyoğlu Zoğrafyon Lisesi, Büyükada'daki Sabuncakis Köşkü, Kumkapı Aya Kiryaki Kilisesi ve Balıklı Rum Hastanesi gibi İstanbul'un hafızasında yer etmiş yapılarıyla tanınır. Bu portföy, Ekselsiyor'un sıradan bir kira apartmanı olarak değil, dönemin nitelikli mimari birikimiyle tasarlanmış bir konut olarak ele alındığını gösterir.

Yapının kesin inşa yılı bilinmiyor. Ancak 1925 tarihli bir mektupta Ekselsiyor'un adresinin geçmesi ve binanın 1926 tarihli Pervititch sigorta haritalarında açıkça işlenmiş olması, inşanın 1920'lerin ilk yarısında tamamlandığını düşündürür. Bazı araştırmacılar yapının 1920'lerden de önceye tarihlenebileceğini ileri sürer.

Binayı kimin yaptırdığı ise bir rivayet olarak aktarılır. Bir aile tanıklığına göre Ekselsiyor'u, sonradan Erad soyadını alacak olan Nazif Kazım Bey yaptırmıştır. Bu bilgi belgeyle doğrulanmış değildir. Ayrıca Erad ailesinin, Ekselsiyor'un hemen bitişiğindeki Serin Apartmanı ile de bağlantılı olduğu bilinir. Bu nedenle iki yapının hikâyesini birbirinden ayırarak okumak gerekir.

Adının Anlamı: "Daima Yukarı, Daha Yüksek"

Ekselsiyor adı, Latince "excelsior" sözcüğünün Türkçe okunuşudur ve "daima yukarı, daha yüksek" anlamına gelir. İngilizcede de aynı sözcük yüceliği ve mükemmelliği çağrıştırır. Yamacın yüksek bir noktasında konumlanan, Boğaz'ı yukarıdan seyreden bir yapı için bundan daha isabetli bir isim düşünmek zordur.

Adın nereden seçildiği konusunda kesin bir kayıt bulunmuyor. 1930'ların İstanbul basınında Avrupai lüks giyim satan ünlü Ekselsiyor mağazalarının reklamlarına rastlanır. Ancak bu mağazalarla apartmanı yaptıranlar arasında bir bağ olup olmadığı bilinmiyor. Bilinen tek şey, bu ismin bir asrı aşkın süredir değişmeden yaşadığıdır. Pek çok tarihi apartmanın el değiştirdikçe yeni isimler aldığı İstanbul'da, Ekselsiyor'un adını koruması başlı başına dikkat çekici bir ayrıntıdır.Ekselsiyor adı kulağa "ekselans" gibi tınlar. Bu çağrışım, apartmanın yüz yıllık sakin listesine bakıldığında bir tesadüften çok bir kehanete benzer.

Mimari Özellikler: Sadelik, Manzara ve Zamana Dayanıklılık

Yamaca Oturan Plan ve İki Girişli Kurgu

Ekselsiyor Apartmanı, Gümüşsuyu yamacının eğimini ustalıkla kullanan bir plana sahiptir. Sokak tarafından bakıldığında ölçülü görünen kütle, deniz tarafında sokak kotunun altına inen katlarla Boğaz'a doğru açılır. Bu nedenle bodrum kat olarak tanımlanan dairelerin bile deniz manzarasına sahip olduğu görülür. Binanın girişinde iki ayrı kapı bulunur ve yapı adeta iki ayrı apartman gibi algılanır. Bugünkü bağımsız bölüm düzeni, 1974 tarihli kat irtifakı projesine dayanır.

Sade Cephe ve Uzun, İnce Balkonlar

Ekselsiyor'un cephesi, bitişiğindeki Gümüşsuyu Palas gibi yoğun süslemeli Art Nouveau örneklerinden belirgin biçimde ayrılır. Sokak cephesi derli toplu ve ölçülüdür. Binanın Bauhaus akımından esinlendiği sıkça yazılır, ancak bu değerlendirme bir üslup yorumu olarak okunmalıdır. Deniz cephesinde ise dairelerin uzun ve ince balkonları öne çıkar. Bu balkonlar, Ekselsiyor'un en çok anılan unsuru ve pek çok anının geçtiği yerdir. Yapının sol yüzünde neredeyse hiç pencere bulunmaması da ilginç bir ayrıntıdır. Bu durum, yan parselde ileride bir yapı yükseleceğinin inşa sırasında öngörüldüğünü düşündürür.

Bahçe, Teras ve Nostaljik Asansör

200 metrekareyi aşan dairelerde yüksek tavanlar, ferah salonlar ve Boğaz'a açılan pencereler dikkat çeker. Yapının denize bakan tarafında bir bahçe yer alır. Ortak terası ise 1930'lara uzanan fotoğraflarla belgelenmiş bir buluşma mekânıdır. Dairelere bugün hâlâ binanın tarihine tanıklık etmiş nostaljik bir asansörle ulaşılır. İç mekânların yıllar içinde pek çok kez yenilendiği tahmin edilir. Bu da günümüzde Ekselsiyor Apartmanı'nda, tarihi dokuyu çağdaş konforla buluşturan dairelere rastlanmasını sağlar.

İlk Sakinler: Cumhuriyet'in Kurucu Kuşağı

Ekselsiyor Apartmanı, inşa edildiği yıllardan itibaren İstanbul'un seçkin ailelerine ev sahipliği yaptı. Bu sakinlerin en dikkat çekeni, Latife Uşaklıgil'dir. Atatürk'ten ayrıldıktan sonra Latife Hanım'ın bir süre ailesinin bu apartmandaki dairesinde kaldığı aktarılır. Kız kardeşi Vecihe İlmen de bir röportajında Latife Hanım'ın ailesiyle birlikte Ekselsiyor'da oturduğunu anlatmıştır.

Latife Hanım ile Ali Fethi Okyar'ın eşi Galibe Hanım arasındaki mektuplaşmalar, Cumhuriyet'in kurucu kadrosundan Ali Fethi Okyar ile eşinin de bir dönem bu adreste yaşadığını düşündürür. 29 Ağustos 1925 tarihli mektupta binanın adresinin yer aldığı bilinir. Böylece Ekselsiyor, genç Cumhuriyet'in siyasi ve sosyal hayatının İstanbul'daki mahrem sahnelerinden birine dönüşür.Efsanevi hukukçu Hayri Domaniç de Ekselsiyor'un uzun soluklu sakinlerindendir. Latince, Fransızca, İngilizce, Almanca ve Çerkezce bildiği anlatılan Domaniç, apartmanın entelektüel kimliğini temsil eden isimlerden biridir.

Diplomatlardan Sanatçılara: Ünlü Sakinler ve Pop Kültür Hafızası

Ekselsiyor Apartmanı'nın en dokunaklı anısı, Türkiye'nin ilk caz şarkıcılarından Rüçhan Çamay'a aittir. Çamay, anılarını anlattığı "Kayıp Diva" adlı kitabında bir dönem anneannesinin Ekselsiyor'daki dairesinde yaşadıklarını yazar.

Henüz dört yaşındayken bir gece, apartmanın Boğaz'a bakan uzun balkonunda Atatürk ile tanışır. Bu tek sahne, Ekselsiyor'un balkonlarını İstanbul'un en anlamlı balkonlarından birine dönüştürür.

Apartmanın hafızasındaki bir diğer isim, yarım asır boyunca İstanbul'daki ABD Büyükelçiliği ve Konsolosluğu'nda görev yapan Betty Carp'tır. "Türkiye'deki en tanınmış Amerikalı" olarak anılan Carp'ın, CIA'in öncülü olan OSS için de çalıştığı rivayet edilir. Mahallenin eski çocukları onu şeker dağıtan, kusursuz Türkçe konuşan, resmî siyah bir araçla gelen beyaz saçlı bir "Matmazel" olarak hatırlar.

Ekselsiyor'un terası, İstanbul fotoğraf tarihinin de sahnelerinden biridir. Saray diş hekimi Joseph Barry'nin oğlu, amatör fotoğrafçı Albert Barry, eşi heykeltıraş Iraida Barry'yi bu terasta fotoğraflamıştır. Bu kareler bugün Moris Danon Koleksiyonu'nda korunur. Daha da çarpıcı bir kare, Vogue'un efsanevi fotoğrafçısı Horst P. Horst'a aittir. Horst'un 1954'teki İstanbul ziyaretinde Necla Erad'ı, Ekselsiyor'un Boğaz manzarası önünde görüntülediği bilinir.

Mimar Hasan Mingü uzun yıllar apartmanın en güzel katlarından birinde oturmuş, moda tasarımcısı Figen Özdenak da Ekselsiyor sakinleri arasında yer almıştır. Yakın dönemde basketbolcu İbrahim Kutluay'ın da burada yaşadığı bilinir. Edebiyat da bu adrese kayıtsız kalmamıştır. Haydar Ergülen, "Sokak Prensesi" şiirini Ekselsiyor Apartmanı'nın yanında oturan bir kadına göndermeyle bitirir. Ayten Alpman'ın "Tek Başına" şarkısının klibinin de Ekselsiyor'da çekildiği rivayet edilir, ancak bu bilgi kesinleşmiş değildir.

Bugün Ekselsiyor'da Yaşamak: Bir Yatırım ve Yaşam Tercihi

Ekselsiyor Apartmanı bugün, tarihi dokuyu Boğaz manzarasıyla aynı çerçevede yaşamak isteyen seçkin bir kitlenin aradığı ender adreslerden biridir. Bilinen ilanlara göre daireler yaklaşık 200 ile 260 metrekare arasında değişir ve çoğunlukla 3+1 ile 4+1 planlara sahiptir. Satışa çıkan daire sayısı son derece sınırlıdır. Fiyatlar, Gümüşsuyu ve Beyoğlu ortalamasının belirgin biçimde üzerinde, üst segment bantta şekillenir.

Restore edilmiş ve özel dekorasyonlu daireler ile orijinal planını koruyan daireler arasında ciddi değer farkları oluşabilir. Manzaranın açısı ve katın konumu da değeri doğrudan belirler. Gümüşsuyu'nun sunduğu yaşam kalitesi ise Ekselsiyor'u yalnızca bir yatırım değil, bir yaşam tercihi hâline getirir. Taksim ve İstiklal Caddesi yürüme mesafesindedir. Kabataş'ın vapur, tramvay ve füniküler bağlantıları, Dolmabahçe'nin tarihi dokusu ve Maçka'nın yeşil alanları hemen yakınındadır.

Ekselsiyor Apartmanı, adının vaat ettiği gibi yüz yılı aşkın süredir hep yukarıda duruyor. Ayas Paşa'nın korularından Cumhuriyet'in kurucu kuşağına, bir diplomatın gizli hayatından bir caz divasının çocukluk anısına kadar pek çok hikâye, bu sade cephenin ardında sessizce saklanıyor. Gümüşsuyu yamacında Boğaz'a bakan uzun balkonlar, İstanbul'un değişen yüzünü izlemeye devam ediyor. Ekselsiyor, taşın yalnızca bir yapı malzemesi değil, bir şehrin hafızasını taşıyan en sadık emanetçi olduğunu hatırlatıyor.

Bugün "Gümüşsuyu satılık daire", "Ekselsiyor Apartmanı satılık daire" ve "Boğaz manzaralı kiralık daire" aramalarında öne çıkan Ekselsiyor Apartmanı, modern rezidansların standart yaşam kurgusundan ayrışan bir deneyim sunar. Şehrin tam merkezinde yer almasına rağmen yamacın ve manzaranın sağladığı mesafe sayesinde sakin, mahrem ve köklü bir yaşam atmosferi yaratır. Ekselsiyor'da yaşamayı ya da yatırım yapmayı düşünenler için doğru portföye erişim ve doğru yönlendirme kritik bir rol oynar. Space İstanbul olarak, bu yapı ve çevresindeki portföylerle ilgilenen alıcı ve yatırımcılara 20 yılı aşkın sektör deneyimimiz ve 40'a yakın danışman kadromuzla rehberlik ediyoruz.

Space İstanbul, Gümüşsuyu, Ayaspaşa, Cihangir, Nişantaşı, Bebek ve Boğaz hattında satılık daire, kiralık daire, satılık yalı, satılık villa ve lüks konut portföyleriyle İstanbul'un premium gayrimenkul pazarında öncü markalardan biridir. Beyoğlu satılık daire, Gümüşsuyu kiralık daire, Boğaz manzaralı satılık daire ve tarihi apartman dairesi arayışlarınızda, yatırım danışmanlığından tapu sürecine kadar her aşamada yanınızdayız. Ekselsiyor Apartmanı'nda ve çevresinde yer alan güncel satılık ve kiralık daire seçenekleri için size özel portföylerimizi değerlendirmek üzere Space İstanbul ile iletişime geçebilirsiniz.

Beyoğlu portföylerimiz için tıklayınız.

Sıkça Sorulan Sorular

Ekselsiyor Apartmanı nerede?
Ekselsiyor Apartmanı, İstanbul'un Beyoğlu ilçesinde, Gümüşsuyu semtinde, Ömer Avni Mahallesi'ndeki Hacı İzzet Paşa Sokağı'nda yer alır. Ayaspaşa olarak da bilinen bu bölgede, Dolmabahçe Sarayı ve Kabataş'a yukarıdan bakan bir konumdadır. Taksim Meydanı ve İstiklal Caddesi yürüme mesafesindedir.

Ekselsiyor Apartmanı ne zaman yapıldı ve mimarı kim?
Kesin inşa yılı bilinmemekle birlikte, yapının 1920'lerin ilk yarısında tamamlandığı düşünülür. 1925 tarihli bir mektupta adresi geçer, 1926 tarihli Pervititch haritalarında da kayıtlıdır. Mimarı, Heybeliada Ruhban Okulu ve Zoğrafyon Lisesi'nin de mimarı olan Perikles Fotiadis'tir.

Ekselsiyor adı ne anlama geliyor?
Ekselsiyor, Latince "excelsior" sözcüğünün Türkçe okunuşudur ve "daima yukarı, daha yüksek" anlamına gelir. Yapı, Excelsior Apartmanı olarak da anılır. İsmin neden seçildiğine dair kesin bir kayıt bulunmasa da binanın yamaçtaki yüksek konumu ve Boğaz'a hâkim manzarasıyla örtüşen bir isim olduğu açıktır.

Ekselsiyor Apartmanı'nda hangi ünlüler yaşadı?
Latife Uşaklıgil, Ali Fethi Okyar ve eşi Galibe Hanım, hukukçu Hayri Domaniç, ABD Konsolosluğu görevlisi Betty Carp, mimar Hasan Mingü ve moda tasarımcısı Figen Özdenak apartmanla ilişkilendirilen isimler arasındadır. Caz şarkıcısı Rüçhan Çamay, çocukken bu apartmanın balkonunda Atatürk ile tanıştığını anlatır.

Ekselsiyor Apartmanı'nda daire fiyatları nedir?
Daireler yaklaşık 200 ile 260 metrekare arasında değişir ve Boğaz manzaraları nedeniyle Gümüşsuyu ortalamasının üzerinde, üst segment fiyatlarla işlem görür. Restorasyon durumu, kat ve manzara açısı fiyatı doğrudan etkiler. Güncel satılık ve kiralık daire seçenekleri için Space İstanbul ile iletişime geçilebilir.

#ekselsiyorapartmanı #excelsiorapartmanı #ekselsiyorapartmanıhikayesi #gümüşsuyu #ayaspaşa #gümüşsuyusatılıkdaire #beyoğlusatılıkdaire #boğazmanzaralıdaire #istanbulapartmanları #tarihiapartmanlar #spaceistanbul