Teşvikiye Caddesi ile Maçka Caddesi'nin oluşturduğu aks, İstanbul'da apartman yaşamının yükselişini en iyi okuyabileceğimiz yerlerden biridir. Teşvikiye Camii'nin çevresinde, 1920'ler ve 1930'larda konakların yerini alan çok katlı yapılar, kentin yeni seçkinlerine Batılı bir konut düzeni sundu. Belveder Apartmanı, İzmir Palas ve Giulio Mongeri imzalı Maçka Palas gibi yapılar bu dönüşümün tanıklarıdır. Ralli Apartmanı ise bu dizinin içinde mimarisinden çok, içinde yaşananlarla tanınır. Burada bir prenses-ressam evinin salonlarını sergi mekânına çevirmiş, bir dönem İstanbul'un belediye başkanı oturmuş, aileler kuşaklar boyunca büyümüş, bugün ise iki sanat mekânı ve bir başkonsolosluk aynı merdiveni paylaşıyor. Bu yazıda Ralli Apartmanı'nın belgelenmiş tarihini, mimari ayrıntılarını, sakinlerini ve çevresinde dolaşan rivayetleri ayrı ayrı ele alıyoruz. Yapı, Şişli ilçesinin Teşvikiye Mahallesi'nde, Nişantaşı'nın Maçka Caddesi üzerindedir.

Güncel portföy listesi için tıklayınız.

Ralli Apartmanı ve Tarihçesi

Ralli Apartmanı'nın yapım sürecine dair birincil bir belgeye, yapı ruhsatına ya da arşiv kaydına bu araştırma kapsamında ulaşılamadı. Bugün elimizdeki en somut tarihlendirme, Ermeni mimar Keğam Kavafyan üzerine çalışan araştırmacı Hanriet Basoğlu'nun, mimarlık tarihi araştırmacısı Nilay Örnek'in "Her Umut Ortak Arar" arşivine yaptığı katkıdan gelir. Basoğlu'na göre yapı 1920'lerin ikinci yarısında Ralli ailesi için inşa edilmiştir. Basoğlu bu bilginin kaynağı olarak Hasan Kuruyazıcı'nın derlemesine ve Süreyya Operası üzerine bir çalışmaya atıf yapmaktadır; ancak bu yayınlar tarafımızdan doğrudan incelenemedi.

Yapının 1930'ların başında konut olarak kullanıldığı ise farklı bir kaynaktan izlenebilir. Nilay Örnek'in aktardığına göre, sosyolog Prof. Dr. Nermin Abadan-Unat'ın ailesi 1930'ların başında İstanbul'a taşındığında ilk olarak Ralli Apartmanı'na yerleşmiştir. 1940'larda yapının sahipleri arasında Trabzonlu Kefeli ailesi görülür. 1945 ve 1946, apartmanın sanat tarihine girdiği yıllardır: Fahrelnissa Zeid, dairesinde kişisel sergilerini açar.

1950'lerin sonunda apartman siyasetin gündemine girer. İstanbul'un eski belediye başkanı Kemal Aygün'ün burada oturduğu, 1962 tarihli bir Türkiye Büyük Millet Meclisi belgesiyle sabittir. Sonraki on yıllarda bina terzi atölyelerine, şirket merkezlerine ve moda evlerine de ev sahipliği yapar. 2010'larda ise Suriye Başkonsolosluğu'nun yarattığı yoğunluk, yapının en çok konuşulan konusu hâline gelir. 2019'da beşinci katta açılan bir galeri, apartmanın Fahrelnissa Zeid'den miras kalan sanatsal kimliğini yeniden canlandırır.

Teşvikiye'nin ve Nişantaşı'nın Geçmişi

Ralli Apartmanı'nın bulunduğu Teşvikiye, adını aldığı caminin çevresinde gelişmiş bir semttir. Teşvikiye Camii'nin yapımı 1794'te III. Selim döneminde başlatılmış, bugünkü neobarok yapı 1854'te tamamlanmıştır. Semtin genel adı olan Nişantaşı ise Osmanlı padişahlarının ok atış talimlerinin anısına dikilen nişan taşlarından gelir; bu taşlardan biri hâlâ Teşvikiye Camii avlusunda, bir diğeri Teşvikiye Caddesi ile Valikonağı Caddesi'nin kesişiminde durmaktadır.

Paşa konaklarıyla tanınan bölge, 19. yüzyılın ikinci yarısından sonra ve özellikle 20. yüzyılın ilk çeyreğinden itibaren hızla apartmanlaştı. Teşvikiye Caddesi ve Maçka Caddesi üzerindeki yapılaşma, 1924 tarihli Pervititch sigorta haritalarında ve Sermet Muhtar Alus'un 1930'lardaki betimlemelerinde izlenebilir. Bu dönemin apartmanları arasında Belveder Apartmanı, mimar J. D. Armi'nin İzmir Palas'ı, Giulio Mongeri'nin Maçka Palas'ı ve 1932'de tamamlanan Narmanlı Apartmanı sayılabilir. Ralli Apartmanı bu çevrenin bir parçasıdır; ancak semtin genel tarihi, yapının kendi geçmişi hakkında doğrudan bilgi vermez. Arsanın apartmandan önceki kullanımına dair bir belgeye ulaşılamadı.

İnşa Süreci, Banisi ve Tarihsel Dönem

Apartmanın adının, İstanbul'un köklü Rum ailelerinden Ralli ailesinden geldiği, birçok kaynakta tekrarlanan ve genel kabul gören bir bilgidir. Ralli ailesi 19. yüzyılın en varlıklı Rum tüccar ailelerinden biri olarak bilinir ve İstanbul'da da kolları bulunmaktaydı. Ancak yapıyı ailenin hangi üyesinin yaptırdığı belgelenememiştir. Sosyal medyada yapının "banker Ralli biraderler" tarafından yaptırıldığı ve ailenin Rum Katolik olduğu ileri sürülmüş, bu iddialar bağımsız bir kaynakla doğrulanamamıştır.

Mimar konusunda da benzer bir temkin gerekir. Keğam Kavafyan (1888–1959), Paris'teki École Nationale des Ponts et Chaussées'den 1910'da mezun olmuş, Kadıköy'deki Süreyya Operası'nın projesiyle tanınan bir Osmanlı Ermenisi mimardır. Kavafyan'ın Ralli Apartmanı'nın mimarı olduğu bilgisi şimdilik tek bir araştırmacının aktarımına dayanır. Dönemsel olarak tutarlı görünse de birincil bir belge ya da yayımlanmış bir eser listesiyle teyit edilmeden kesin bilgi olarak sunulmamalıdır. Nilay Örnek de yazısında yapının mimarını ve ilk yaptıranını kesin olarak bilmediğini açıkça belirtir.

Güncel portföy listesi için tıklayınız.

Ralli Apartmanı'nın Adı ve Yazım Biçimleri

Yapı, bilinen tüm kaynaklarda Ralli Apartmanı adıyla anılır. Fahrelnissa Zeid'in 1945 sergisinin davetiyesinde adres "Maçka Ralli Apartmanı" olarak geçer; bu kullanım, yapının o dönemde Maçka semtiyle birlikte tanımlandığını gösterir. Adres rehberlerinde "Ralli Apt.", İngilizce yayınlarda "Ralli Apartment" ve kimi yabancı yayınlarda tek "l" ile "Rali" yazımı görülür. Yapının farklı bir resmî adı, mülkiyet değişimine bağlı bir isim değişikliği ya da halk arasında kullanılan bir lakabı belgelenmemiştir. Benzer biçimde "Ralli" adını taşıyan başka yapılarla ve aynı caddedeki Belveder Apartmanı ile karıştırılmaması önemlidir.

Ralli Apartmanı'nın Mimari Özellikleri

Üslup ve tasarım anlayışı

Ralli Apartmanı, 1920'ler ve 1930'ların İstanbul apartman mimarisine özgü, cephe süslemesini sade bir kütle düzeniyle birleştiren yapılar arasında değerlendirilir. Mimari arşiv çalışmalarında yapının Art Deco ve Art Nouveau etkilerini birlikte taşıdığı belirtilir. Apartmanda sergi açan sanatçı İnci Furni'nin işlerini değerlendiren eleştirel metinlerde ise yapının hem cephesinde hem iç mekânında görülen bitkisel ve çizgisel süsleme düzenlerine dikkat çekilir. Yapı üzerine yayımlanmış akademik bir rölöve ya da üslup çözümlemesine ulaşılamadığı için bu değerlendirmeler gözleme dayalı tanımlar olarak okunmalıdır.

Kütle, teras ve cephe düzeni

Yapının en dikkat çekici mimari çözümü, cadde hattıyla kurduğu ilişkidir. Hanriet Basoğlu'nun aktarımına göre binanın Nişantaşı yönüne bakan yüzü bitişik nizamda değildir. Mimar, caddenin kıvrılıp kırıldığı noktaya uyum sağlamak için ikinci kattan sonra köşeli, geniş bir teras oluşturmuş ve terasa bakan cepheye sade balkonlar yerleştirmiştir. Aynı kaynağa göre bu teras üzerine zamanla çatılı, tek katlı bir ilave yapılmıştır. Bu ek kat, yapının bugünkü siluetini özgün tasarımından ayıran en belirgin müdahale olarak görünmektedir; ancak ilavenin tarihi bilinmemektedir.

Katlar ve mekânsal düzen

Yapının toplam kat sayısı resmî bir kaynakla doğrulanamadı. Nilay Örnek, beşinci katı apartmanın en üst katı olarak anar. Fahrelnissa Zeid'in dairesi ve 1940'larda Kefeli ailesinin oturduğu daire dördüncü kattadır. Bu durum, katlarda birden fazla daire bulunduğunu düşündürse de her kattaki daire sayısı belgelenmemiştir. Kaynaklarda giriş katında ofis ve atölyeler, birinci katta şirket merkezleri, üçüncü katta başkonsolosluk, dördüncü katta özel koleksiyon ve beşinci katta galeri anılmaktadır.

İç mekâna dair en canlı tasvir, Fahrelnissa Zeid'in dairesinden gelir. Ressamın kızı Şirin Devrim'in anılarına dayanarak yüksek tavanlar ve birbirine açılan çok sayıda oda tarif edilir. Zeid'in 1945'te sergi için salonlarını boşaltması da dairenin kabul mekânlarının genişliğine işaret eder. Yapıyı yerinde inceleyen Örnek, dairelerin çoğuna giren ikinci bir hizmet kapısı bulunduğunu ve yapının arkasında ince, uzun ve geniş bir balkon yer aldığını not eder. Bu çift giriş düzeni, dönemin üst sınıf apartmanlarında hizmet dolaşımını ana dolaşımdan ayıran yaygın bir çözümdür.

Malzeme ve özgün ayrıntılar

Bazı kapıların, mermer kaplamaların ve parkelerin hâlâ özgün olduğu aktarılır. Apartmanda çocukluğunu geçiren bir okur, eski demir parmaklıklı asansörü hatırladığını yazmıştır; asansörün özgün olup olmadığı ise kesinleşmemiştir. Mermer konusu ayrıca ilginçtir: 1962 tarihli bir meclis belgesi, yapıya belediye olanaklarıyla mermer kaplatıldığı iddiasından söz eder. Bugün görülen mermerlerin bu uygulamayla ilişkisi bilinmemektedir.

Güncel portföy listesi için tıklayınız.

Ralli Apartmanı'nın Sakinleri ve Yaşam Hikâyeleri

Fahrelnissa Zeid ve bir apartman dairesinde açılan sergi

Ralli Apartmanı'nın en tanınmış sakini, Şakir Paşa'nın kızı, ressam Aliye Berger'in ve Halikarnas Balıkçısı Cevat Şakir'in kız kardeşi Fahrelnissa Zeid'dir. Irak Kralı I. Faysal'ın kardeşi Emir Zeid ile evli olan sanatçı, 1940'larda dördüncü kattaki dairede yaşıyordu. 1945'te salonlarını boşaltarak ilk kişisel sergisini burada açtı. Tate'in arşivinde yer alan ve "Ralli Apartmanı, İstanbul, yaklaşık 1945/46" olarak tanımlanan fotoğraflar bu sergiyi belgeler. SALT Araştırma arşivinde de "Maçka Ralli Apartmanı, İstanbul, 1945" ibareli sergi davetiyesi ve fotoğrafları bulunur.

Çevresinin bir apartman dairesine kimsenin sergi gezmeye gelmeyeceği yönündeki uyarılarına karşın sergi başarılı oldu. Zeid, 1946'da İstanbul'da ikinci sergisini açtı; birçok kaynak bu serginin de aynı dairede düzenlendiğini aktarır. Aynı yıl eşi Londra büyükelçisi olarak atanınca İstanbul'dan ayrıldı ve Paris'te, Londra'da uluslararası bir kariyer kurdu. Tate Modern'in 2017'deki retrospektifiyle yeniden keşfedilen sanatçının bu ilk adımları, Ralli Apartmanı'nı Türk modern sanatının kilit mekânlarından biri hâline getirdi.

Kefeli ailesi, Beral Madra ve Gülsüm Kamu

Kurucu küratör ve sanat eleştirmeni Beral Madra, gazeteci Faruk Bildirici'ye verdiği röportajda 1942'de doğduğunu, ailesinin Maçka'daki Ralli Apartmanı'nın dördüncü katında oturduğunu ve 1952'ye kadar burada yaşadıklarını anlatır. Madra'nın babası, Robert Kolej ve Londra'daki Imperial College mezunu mühendis Yahya Kefeli'dir. Hürriyet'e dayanan bir aktarıma göre tiyatro oyuncusu Gülsüm Kamu da (Emine Gülsüm Kefeli) 13 Ağustos 1944'te, dedesi Hamdi Kefeli'nin sahibi olduğu Ralli Apartmanı'nda doğmuştur. Bu bilgiler Kefeli ailesinin 1940'larda yapının sahipleri arasında olduğunu gösterir; ailenin yapıyı ilk sahiplerinden mi devraldığı ise bilinmemektedir.

Kemal Aygün dönemi

İstanbul'un eski belediye başkanı Kemal Aygün'ün Ralli Apartmanı'nda oturduğu, 1 Ekim 1962 tarihli ve dönemin Başbakanı İsmet İnönü imzalı bir Başbakanlık tezkeresinde açıkça yer alır. Belgede, Aygün'ün ikamet ettiği ve belediye mülkü olmayan Ralli Apartmanı'na mermer kaplatmakla suçlananlardan söz edilir. Dosya, Danıştay Hususi Heyeti'nin 22 Mart 1962 tarihli kararına dayanmakta ve o sırada milletvekili olan eski belediye encümen üyesi Nuri Bayar'ın yasama dokunulmazlığıyla ilgilidir. Aygün ailesine yakın olduğunu belirten bir okur ise 1958–1961 arasında yaklaşık dört yıl apartmanda kirayla oturduklarını aktarmıştır.

Atölyeler, ofisler ve galeriler

Apartmanın sonraki dönemleri, büyük ölçüde eski sakinlerin ve çalışanların tanıklıklarından izlenir. 1970'lerde giriş katında ünlü müşterilere dikiş diken bir terzinin atölyesi bulunduğu, 1987–1992 arasında birinci katın Teleteknik ve Perka şirketlerinin merkezi olduğu aktarılır. 2015 tarihli bir Milliyet haberine göre modacı Dilek Hanif'in moda evi, iç mimar Tayfun Mumcu'nun giriş katındaki ofisi ve koleksiyoner Öner Kocabeyoğlu'nun Papko koleksiyonu aynı binadadır. Kocabeyoğlu'nun 1.500'ü aşkın eserden oluştuğu belirtilen Papko Art Collection'ı, Zeid'in eserlerini de kapsar. Mimar ve koleksiyoner Ferda Dedeoğlu ise Ferda Art Platform'u Eylül 2019'da beşinci katta açmıştır; galeri, Zeid'in sergi açtığı dairenin bir üst katındadır.

Ralli Apartmanı'na Dair Rivayetler ve Az Bilinen Hikâyeler

Ralli Apartmanı'yla ilgili anlatılan rivayetlerden biri, yapının eski bir Rum mezarlığı üzerine kurulduğu ve bu nedenle uğursuz sayıldığıdır. Bu anlatıyı, 1958–1961 arasında apartmanda oturan bir okur, o dönem dilden dile dolaşan bir söylenti olarak aktarmaktadır. Arsanın geçmişine dair bunu doğrulayan herhangi bir tarihsel belgeye ulaşılamamıştır; anlatı sözlü bir rivayet olarak kalmaktadır.

İkinci anlatı, Başbakan Adnan Menderes'in yazar Suzan Sözen'le görüştüğü yerlerden birinin Ralli Apartmanı olduğudur. Bu bilgi tek bir ikincil kaynakta geçer. Oysa Sözen'in yakın çevresinden tanıklıklar ve basında yer alan haberler, çiftin buluşma yeri olarak Sözen'in Teşvikiye Caddesi'ndeki Belveder Apartmanı'nı gösterir. İki yapının aynı çevrede bulunması karışıklığa yol açmış olabilir; Ralli Apartmanı bağlantısı doğrulanamamaktadır.

Üçüncü hikâye teknoloji tarihiyle ilgilidir. Türkiye'de Commodore 64 bilgisayarlarını yaygınlaştıran girişimin merkez ofisinin Ralli Apartmanı'nda bulunduğu ve bu adresin ürün kutularında yazdığı, hem bir mimari arşivde hem de okur tanıklıklarında aktarılır. Girişimin kurucuları arasında Sevan Nişanyan'ın adı anılmaktadır. Bu anlatı birden fazla bağımsız tanıklıkla örtüşse de kurumsal kayıtlarla teyit edilememiştir.

Restorasyon, Koruma ve Günümüzdeki Durum

Ralli Apartmanı'na ilişkin yayımlanmış bir restorasyon projesine, koruma kurulu kararına ya da tescil kaydına bu araştırmada ulaşılamadı. 2015'te apartman yöneticisi, yapının "tarihi eser" niteliği nedeniyle konsolosluk önündeki kalabalığın binaya zarar vermesinden kaygı duyduklarını belirtmiştir; ancak bu ifade resmî bir tescil statüsünü kanıtlamaz. Yapının tescilli kültür varlığı olup olmadığı, İstanbul Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu kayıtlarından teyit edilmelidir.

Günümüzde apartman, kat mülkiyetine tabi özel bir yapı olarak konut, ofis ve sanat işlevlerini bir arada sürdürür. Suriye Başkonsolosluğu, adres rehberlerinde üçüncü katta gösterilmektedir. Konsolosluk, 2010'ların ortasından itibaren yoğun başvuru kalabalıkları nedeniyle apartman sakinleriyle gerilimlerin konusu oldu. 2015'te kat malikleri kendi olanaklarıyla özel güvenlik tutmak zorunda kaldıklarını, camların kırıldığını ve kat aralarının zarar gördüğünü anlattı. Aralık 2024'te Suriye'deki yönetim değişikliğinin ardından konsolosluğa yeni bayrağın asılması, binayı bir kez daha haberlere taşıdı. Suriye'nin 2026'da Gaziantep'te ayrı bir başkonsolosluk açması İstanbul'daki yoğunluğu azaltabilir; ancak konsolosluğun bu binada kalıp kalmayacağına dair güncel bir resmî açıklamaya ulaşılamadı.

Yapı müze değildir ve bütünüyle ziyarete açık değildir. Ferda Art Platform, kaynaklara göre salı–cumartesi günleri 11.00–19.00 arasında sergilerini ziyaretçiye açarken Papko Art Collection randevuyla gezilebilmektedir. Çalışma saatleri değişebileceği için ziyaret öncesinde mekânların güncel duyuruları kontrol edilmelidir.

Güncel portföy listesi için tıklayınız.

Kültürel Etki ve Sanat Tarihindeki Yeri

Ralli Apartmanı'nın kültürel hafızadaki yeri, büyük ölçüde Fahrelnissa Zeid'in 1945 sergisine dayanır. Bu sergi, galeri altyapısının neredeyse bulunmadığı bir dönemde bir sanatçının kendi evini profesyonel bir sergi mekânına dönüştürmesinin erken örneklerinden biri olarak anılır. Zeid'in kızı Şirin Devrim'in Şakir Paşa ailesini anlattığı anı kitabı, apartmanın bu dönemini okurlara taşıyan başlıca anlatılardan biridir. Tate Modern'in 2017 retrospektifine eşlik eden yayınlarda Ralli Apartmanı sergisinin fotoğraflarına yer verilmesi, yapıyı uluslararası sanat tarihi literatürüne de taşımıştır.

Bugün aynı binada çağdaş sanat galerisinin ve özel bir modern sanat koleksiyonunun bulunması, bu mirasla bilinçli bir bağ kurar. Ferda Art Platform'da sergilenen kimi işler, Zeid'in sergisine ve yapının süsleme diline doğrudan gönderme yapmaktadır. Ralli Apartmanı bu yönüyle, Mısır Apartmanı gibi galerilere ev sahipliği yapan tarihi İstanbul apartmanları arasında kendine özgü bir yerde durur. Sanat tarihindeki rolü, mimari değerinden bağımsız olarak yapıyı Nişantaşı'nın en çok anılan apartmanlarından biri yapmıştır.

Bugün Teşvikiye ve Nişantaşı'nda Yaşam

Ralli Apartmanı'nın çevresi, İstanbul'un en köklü kentsel konut bölgelerinden biridir. Teşvikiye; Maçka, Osmanbey ve Pangaltı ile birlikte Nişantaşı olarak anılan bölgenin parçasıdır. Yapı, Valikonağı Caddesi ve Teşvikiye duraklarına birkaç dakikalık yürüme mesafesindedir; Maçka Parkı, Harbiye'deki kültür kurumları ve Taksim'e kısa sürede ulaşılır. Bölge, butik mağazaları, galerileri, restoranları ve köklü okullarıyla hem gündelik yaşam hem de kültürel hayat açısından yoğun bir çevre sunar.

Konut dokusu açısından Nişantaşı ve Teşvikiye, 1920'ler ile 1950'ler arasında yapılmış yüksek tavanlı, geniş planlı apartman dairelerinin yoğun olduğu bir bölgedir. Bu dairelerde özgün kapı, parke, mermer ve süsleme ayrıntılarının korunma düzeyi, değerlendirmenin temel ölçütlerinden biridir. Tarihi bir apartmanda konut arayanların; yapının tescil durumunu, kat mülkiyeti yapısını, ortak alanlardaki kullanımları ve bakım geçmişini ayrıntılı biçimde incelemesi önerilir. Ralli Apartmanı özelinde, binada bir başkonsolosluğun bulunması da yaşam koşullarını doğrudan etkileyen bir unsurdur.

Nişantaşı ve Teşvikiye'de Tarihi Gayrimenkul Danışmanlığı

Nişantaşı'nda satılık daire, Teşvikiye'de kiralık daire ya da Maçka çevresinde tarihi apartmanlarda konut arayanlar için doğru portföy, yapının geçmişini ve mimari değerini birlikte okuyabilmekten geçer. 2006'dan bu yana İstanbul'un üst segment gayrimenkul pazarında hizmet veren Space İstanbul, tarihi apartmanlar, köşkler ve yalılar gibi nitelikli mülklerde alıcı, satıcı ve yatırımcılara danışmanlık sunar. Tescil durumu, kat mülkiyeti, özgün ayrıntıların korunma düzeyi ve semtin konut dokusu gibi değerlendirmeleri sürecin merkezine alan bu yaklaşım, kararların sağlıklı bilgiye dayanmasını amaçlar. Nişantaşı ve Teşvikiye'deki satılık ve kiralık seçenekler hakkında bilgi almak için Space İstanbul ile iletişime geçebilirsiniz. Bu yazı Ralli Apartmanı'nın tarihini konu almaktadır; yapıdaki herhangi bir bağımsız bölümün satışa ya da kiraya sunulduğu anlamına gelmez.

Güncel portföy listesi için tıklayınız.

Sıkça Sorulan Sorular

Ralli Apartmanı nerede?

Ralli Apartmanı, İstanbul'un Şişli ilçesinde, Teşvikiye Mahallesi'nde, Nişantaşı'nın Maçka Caddesi üzerinde yer alır. Galeri kayıtlarında adresi Maçka Caddesi No: 37 olarak geçerken bazı rehberlerde No: 59 numarası kullanılmaktadır. Yapı, Teşvikiye Camii'ne ve Valikonağı Caddesi'ndeki toplu taşıma duraklarına birkaç dakikalık yürüme mesafesindedir.

Ralli Apartmanı ne zaman yapıldı?

Ralli Apartmanı'nın kesin inşa tarihi birincil belgelerle doğrulanamamıştır. Mimar Keğam Kavafyan üzerine çalışan bir araştırmacı, yapının 1920'lerin ikinci yarısında Ralli ailesi için inşa edildiğini aktarmaktadır. Yapının 1930'ların başında konut olarak kullanıldığı ve 1940'larda Kefeli ailesinin mülkiyetinde bulunduğu ise farklı kaynaklarla desteklenmektedir.

Ralli Apartmanı'nın mimarı kimdir?

Ralli Apartmanı'nın mimarı resmî bir kaynakla doğrulanamamıştır. Bir araştırmacı, Süreyya Operası'nın mimarı olarak tanınan Keğam Kavafyan'ın bu yapıyı da tasarladığını belirtmektedir. Bu bilgi henüz yapı ruhsatı, arşiv belgesi ya da yayımlanmış bir eser listesiyle bağımsız olarak teyit edilmediği için kesin değildir.

Fahrelnissa Zeid'in Ralli Apartmanı ile bağlantısı nedir?

Ressam Fahrelnissa Zeid, 1940'larda Ralli Apartmanı'nın dördüncü katındaki dairede yaşadı ve 1945'te ilk kişisel sergisini salonlarını boşaltarak bu dairede açtı. Sergiye ait davetiye ve fotoğraflar SALT Araştırma ile Tate arşivlerinde bulunmaktadır. Zeid'in 1946'daki ikinci İstanbul sergisinin de aynı dairede yapıldığı aktarılır.

Ralli Apartmanı ziyarete açık mı?

Ralli Apartmanı, kat mülkiyetine tabi özel bir yapıdır ve müze olarak ziyarete açık değildir. Binadaki Ferda Art Platform sergi dönemlerinde ziyaretçi kabul etmekte, Papko Art Collection ise randevuyla gezilebilmektedir. Çalışma saatleri değişebileceğinden ziyaret öncesinde iki mekânın güncel duyurularını kontrol etmek gerekir.

Ralli Apartmanı'nda bugün ne var?

Ralli Apartmanı bugün konutlara, ofislere, Ferda Art Platform galerisine, Öner Kocabeyoğlu'nun Papko Art Collection'ına ve adres rehberlerine göre Suriye Başkonsolosluğu'na ev sahipliği yapmaktadır. Yapı, uzun yıllar boyunca moda evleri, terzi atölyeleri ve şirket merkezleri de barındırmış; konut, ticaret ve sanat işlevlerini bir arada sürdürmüştür.

#ralliapartmanı #ralliapartmanıteşvikiye #nişantaşı #teşvikiye #fahrelnissazeid #istanbultarihiapartmanları #istanbulmimarimirası #spaceistanbul