Boğaz'ın yalıları arasında bazıları vardır ki yalnızca bir konutu değil; bir asrı, üç ayrı hayatı ve İstanbul'un dönüşen ruhunu tek bir cephede taşır. Yeniköy sahilinde, Köybaşı Caddesi'nin görkemli sırasında usulca duran İstepan Yalısı da tam olarak böyle bir yapıdır. Bir Ermeni çay tüccarının ticaret hayalleriyle başlayan, dünya tıp literatürüne adını yazdıran bir bilim insanının evi olarak süren ve Türk sanayisinin öncülerinden birinin mirasıyla bugünlere ulaşan bu yalı, üç ayrı ismi tek bir çatı altında saklar: Çaycı İstepan Yalısı, Dr. Hulusi Behçet Yalısı ve Necati Aslan Yalısı.

İstepan Yalısı, Boğaz'ın Rumeli yakasında, Sarıyer'in en seçkin sahil hattını oluşturan Yeniköy Köybaşı Caddesi üzerindedir. Yan yana dizilmiş tarihi yalıların arasında, hareketli silüeti ve sekizgen kulevâri çıkıntısıyla hemen seçilir. Yapının en çarpıcı özelliği belki de şudur: 19. yüzyıldan kalma bu eserin tam olarak ne zaman ve kim tarafından inşa edildiği bilinmemektedir. Boğaz'daki pek çok yalının aksine, İstepan Yalısı'nın doğum tarihi bugün hâlâ bir muammadır.

İlk Sahibi: Çaycı İstepan

Yalının kayıtlara geçen ilk sahibi, Ermeni asıllı bir çay tüccarı olan Çaycı İstepan'dır. Ticaretle uğraştığı bilinen İstepan'ın, bu yalıyı kendisinin mi yaptırdığı yoksa başka birinden mi satın aldığı belgelerde yer almaz. Yapının mimarı da tıpkı yapım tarihi gibi, zamanın sislerinde kaybolmuştur. Bilinen tek şey, yalının ilk kez bu ismi taşımış olması ve o günden sonra Boğaz'ın kolektif hafızasına "İstepan Yalısı" olarak kazınmasıdır.

Dünya Tıp Literatürüne Adını Yazdıran Sahip: Dr. Hulusi Behçet

Yalının ikinci ve belki de en bilinen sahibi, Ordinaryüs Profesör Dr. Hulusi Behçet'tir. 20 Şubat 1889'da İstanbul'da dünyaya gelen Behçet, annesini erken yaşta kaybetmiş ve büyükannesi tarafından yetiştirilmiştir. Askeri Tıbbiye'den 1910'da mezun olmuş; ardından Budapeşte ve Berlin'deki Charité Hastanesi'nde uzmanlaşmıştır.

1933 üniversite reformuyla birlikte İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde Deri ve Frengi Kliniği'ne profesör olarak atanan Behçet, Türk akademisinde profesör unvanını alan ilk bilim insanı olmuştur. 1939'da ordinaryüs profesör payesi almış, 1937'de kaleme aldığı bilimsel yayınla kendi adını taşıyan Behçet hastalığını dünya tıp literatürüne kazandırmıştır. Hastalığın belirtilerini ilk kez 1924-1925 yıllarında bir hastasında fark etmiş; sonraki on bir yıl boyunca üç farklı vakayı titizlikle takip ederek, bu semptomların yeni bir hastalığa işaret ettiğine kanaat getirmiştir.

8 Mart 1948'de hayata veda eden Behçet'in soyadı bile bir İstanbul hikâyesidir: Babası Ahmet Bey'e "Behçet" soyadı, arkadaşı Mustafa Kemal Atatürk tarafından özel olarak verilmiştir.

Yeniköy sakinleri arasında dolaştığı söylenen bir rivayete göre Dr. Behçet, yalıda geçirdiği yıllarda kimi hastasını deniz cephesine bakan odada ağırlar, en çetrefilli vakaları Boğaz'ın sesi eşliğinde düşünürmüş. Bu anlatı belgelenmiş olmamakla birlikte, yalının semt belleğindeki yerini gösteren güzel bir hatırlatmadır.

Sanayinin Eli Değen Üçüncü Dönem: Necati Aslan

Dr. Hulusi Behçet'in vefatından sonra yalı uzun yıllar varisleri tarafından kullanılmıştır. 1991 yılında ise yapı, Türk ağır sanayisinin öncü isimlerinden, çelik üretimi ve ihracatında lider konumdaki İÇDAŞ Çelik Enerji Tersane ve Ulaşım A.Ş.'nin Yönetim Kurulu Başkanı Necati Aslan'a satılmıştır. Aslan, 2009'da kapsamlı bir restorasyon çalışmasına imza atmış; zemin güçlendirilmiş, gemi trafiğinin yarattığı tahribata karşı kazıklı rıhtım takviyesi yapılmıştır. Mart 2018'de 81 yaşında vefat eden Necati Aslan'ın ardından, Aslan ailesi yalıda ikamet etmeye devam etmiştir.

Mimari: Geometrik İstanbul Art Nouveau'sunun Nadir Örneği

İstepan Yalısı, Türk yalı mimarisinin klasik kalıplarının dışında, geometrik İstanbul Art Nouveau'sunun günümüze ulaşmış az sayıdaki temsilcisinden biridir. Yapı, kârgir servis katı üzerinde yükselir; bir bölümü üç, bir bölümü iki katlıdır. Giriş kapısının kafesli ve kıvrımlı yapısı, balkon korkuluklarındaki incelikli motifler, kara cephesindeki basık kemerli ve kafesli pencereler ile deniz cephesindeki köşe balkonunun pahlı yapısı ve üzerindeki sekizgen kulevâri eleman, yapının üslubunu tanımlayan en belirgin ayrıntılardır. Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Kurulu tarafından 1971 yılında 116 koruma numarasıyla tescil edilmiştir.

Mimari Ölçek ve Erken Modern Konut Kültürü

İstepan Yalısı, 19. yüzyıl sonu ve 20. yüzyıl başı İstanbul'unda alışılmış yalı tipolojisinin ötesinde bir mekânsal organizasyon sunmaktadır. Klasik Osmanlı yalı mimarisinin katı simetrik kurgusundan farklılaşan yapı, geniş ailelerin, hizmetli sınıfının ve dönemin yoğun sosyal hayatının bir arada, ancak mahremiyet sınırları korunarak yaşayabilmesi için tasarlanmıştır.

Yapının iç mekân organizasyonu, günümüzün A+ segment gayrimenkul alıcılarının beklentilerini karşılayacak düzeyde devasa bir hacme sahiptir. Yalının ana binasında, müştemilat alanları haricinde 9 adet geniş oda ve Boğaz manzarasına hâkim 2 adet büyük salon yer almaktadır. Yapının genel kullanım alanları ve bağımsız bölümleriyle birlikte toplam oda sayısı 19'a kadar ulaşmaktadır. Dönemin sivil mimari özelliklerine ve konut kültürüne uygun olarak, yalının mutfağı ana binadan bağımsız bir noktada konumlandırılmıştır. Bu mimari tercih; yemek kokularının ana yaşam alanlarına geçmesini engellemek, yangın riskini minimize etmek ve hizmetli sınıfının dolaşımını yaşam alanlarından izole etmek amacıyla Osmanlı konut kültüründe sıklıkla uygulanan zekice bir çözümdür. Günümüzde bu tür bağımsız alanlar, modern restorasyon projeleriyle kış bahçesi, hobi alanı veya misafirhane (guesthouse) gibi fonksiyonlara dönüştürülme potansiyeli taşımaktadır.

130 yılı aşkın hikâyesiyle Yeniköy sahiline yerleşmiş olan İstepan Yalısı, bugün yeni sahibini beklemektedir. Yalıda, müştemilat hariç 9 oda, 2 büyük salon ve evden bağımsız bir mutfak bulunmaktadır.

İstepan Yalısı yalnızca bir gayrimenkul değil; aynı zamanda Boğaz'ın az bulunur, üç katmanlı bir kültürel mirasıdır. Bir tüccarın, bir bilim insanının ve bir sanayicinin geçtiği bu eşiği aşmak isteyen yeni sahip, aslında bir asırlık bir İstanbul anlatısının da varisi olacaktır.

Sıkça Sorulan Sorular

İstepan Yalısı nerede bulunur? Yalı, İstanbul'un Sarıyer ilçesine bağlı Yeniköy semtinde, Köybaşı Caddesi üzerindedir. Boğaz'ın Rumeli yakasındadır.

İstepan Yalısı kaç yıllıktır? Yalının kesin yapım tarihi bilinmemekle birlikte, 19. yüzyıldan kalma bir Osmanlı dönemi eseridir.

İstepan Yalısı'nın mimari üslubu nedir? Yapı, geometrik İstanbul Art Nouveau'sunun günümüze ulaşmış nadir örneklerinden biridir.

Dr. Hulusi Behçet kimdir? Behçet hastalığını 1937'de dünya tıp literatürüne tanıtan, Türk akademisinde profesör unvanını alan ilk bilim insanıdır. Yalının ikinci sahibidir.

İstepan Yalısı satılık mı? Evet, yalı şu anda satılıktır. 

Space İstanbul ile Boğaz'da Yatırım

Space İstanbul, 2006 yılında Filiz Çakmur ve Şeli Elvaşvili tarafından kurulmuş; 20 yılı aşan sektör tecrübesiyle Türkiye'de lüks konut denildiğinde akla gelen ilk isimlerden biri olmuştur. Bebek merkez ofisine ek olarak Nişantaşı, Kandilli, Zekeriyaköy, Göktürk/Kemer Country, Çiftçi Towers ve Urla şubeleriyle hizmet veren Space, 40'a yakın uzman gayrimenkul danışmanından oluşan kadrosuyla, özellikle Boğaz hattındaki tarihi yalılar, lüks daireler ve butik projelerde butik bir danışmanlık modeli sunar.

İstepan Yalısı gibi Boğaz’ın koleksiyonluk eserlerine yatırım yapmak ve portföyümüzde yer alan diğer özel mülkleri keşfetmek için uzman ekibimizle özel bir görüşme planlayabilirsiniz. Space İstanbul olarak, Boğaziçi'nin tarihi ve modern dokusunu yansıtan seçkin portföyümüzle, gayrimenkulü yalnızca bir yaşam alanı değil, nesilden nesile aktarılacak bir değer olarak ele alıyoruz.

#İstepanYalısı #BoğazYalıları #YeniköyYalı #Spaceİstanbul #SatılıkYalı #KiralıkYalı #İstanbulSatılıkYalı #BoğazManzaralıYalı #TarihiYalı #SarıyerYalı #YeniköySatılık